Urfa Örencik köyünde ortaya çıkarılan Göbeklitepe, tüm dünya tarihini ilgilendiren olağanüstü bir keşif oldu. Özellikle yurtdışında inanılmaz bir ilgiyle karşılanan bu keşif ve Göbeklitepe’nin önemi, maalesef ülkemizde pek çok kişi tarafından bilinmiyor ya da yeterince anlaşılabilmiş değil. Bunda tabi ki tanıtım konusunda yapılan eksiklerin payı da büyük.
Burada Göbeklitepe’yi anlatmak fazlasıyla uzun sürer. Zaten internette pek çok bilgi mevcut. Ayrıca kazı çalışmalarını yürütmüş olan Prof. Dr Klaus Schmmidt’in konuyla ilgili yazdığı bir kitabı da bulunmakta.
Göbeklitepe’nin ortaya çıkarılmasıyla burası, Dünyanın bilinen ilk tapınağı ve inanç merkezi oldu. İngiltere’de bulunan Stonehenge’den 7000, Mısır piramitlerinden ise 7500 yıl daha eski olduğu anlaşıldı. Dile kolay 12 bin yıllık bir tarihten bahsediyoruz. Bu kıymetli miras, 2011’de UNESCO tarafından Dünya Miras Geçici Listesi’ne alındı.
Bugüne kadar süre gelen ‘ yerleşik hayata tarımla geçilmiş olduğu’ tezini alt üst etti Göbeklitepe’nin varlığı. Avcı toplayıcı yaşayan insanın inançları ile ilgili fikir verdi bize.
Kazılar 1995 yılında başlamıştı. Bölgede toplam 20 tapınak tespit edildi. Şu güne kadar ise bunlardan sadece 6’sı gün ışığına çıkarıldı. Boyları 3-6 metre arasında değişen T biçimli figürler, tarihin çözülememiş pek çok gizemini barındırıyor içinde hala. Prof. Dr Schmmidt 2014 yılında vefat etti. Kazı ve araştırmalar birkaç yıldır yavaş ilerliyor.
Bir de turizm ayağı var tabi. Yukarıda bahsi geçen Stonehenge ve Mısır piramitlerini ziyaret eden yıllık turist sayısı milyonlarla ifade ediliyor. Peki Göbeklitepe’de durum ne? Bundan on yıl kadar önce Urfa’ya yaklaşık 15 km uzaklıkta olan bu alana bozuk toprak bir yoldan ulaşılıyordu. Kazı çalışmaları da sürdüğünden zaten arada bir gelen az sayıda kişi kazı ekibi tarafından gezdiriliyordu. Zamanla duyulmaya başladıkça ziyaretçiler de arttı. Şimdi özel turlar bile düzenleniyor. Ayrıca, buradaki buluntular, yeni açılan Şanlıurfa Arkeolojik Müzesi’nde sergileniyor.
Göbeklitepe’nin korunması ve turizm altyapısının oluşturulması için Doğuş Grubu bir süredir fon sağlamakla meşgul. National Geographic Society ile de bu konuda işbirliği yaptı. Yapıların üzerinin kapatılması için metal bir çatı yapılmakta. Ayrıca yürüyüş yolları, çitler, bir de sosyal tesis… Çatı çalışmasına geçen yıl Mart ayında başlanmıştı. 8 ay süreceği öngörülmüştü. Ancak henüz bitmiş değil. Yani şu aralar tadilat hala devam ediyor. Duyduğuma göre de bu sebepten dolayı ziyaretçi kabul edilmiyor. Dünyanın çeşitli yerlerinden Göbeklitepe’yi görmeye gelenler geri dönüyorlarsa fena…
Ülke gündemindeki başka olaylar sebebiyle zaten turizm ağır darbeler aldı. Göbeklitepe dünyadaki alternatifsizliğiyle turizmdeki can simidimiz olabilir. Fiziki çalışmaların hızlanması ve bölgenin tanıtımıyla ilgili daha kapsamlı stratejiler ve projeler oluşturulması şart…
Yorumlar
Kalan Karakter: