Uçuş iptalleri ve rötarlarda yolcuların tazminat alma hakkı var!

Havayolu ile seyahat eden yolcuların haklarına ilişkin yönetmeliğe göre, uçuşun olağanüstü haller (meteoroljik şartlar, grev, doğal afetler gibi) dışında herhangi bir sebepten dolayı iptal olması, fazla satıştan dolayı uçağa kabul edilmemesi gibi durumlarda, yolcuların 100 eurodan 600 euroya kadar tazminat alması gibi birçok hakkı var.  Bagaj, vergi ve ücret iadeleri, online check-in zorlukları gibi  başvurular tüketici şikayeti olarak değerlendirildiğinden SHGM'nin faaliyet alanına girmezken uçağa kabul edilmeme, gecikme, iptal ve alt sınıfa yerleştirilme ile ilgili başvurularda yolcular önce şikayete muhatap havayolu şirketine, şirket tarafından şikayete verilen cevabın yeterli olmaması, şikayetten sonuç alınamaması ya da şikayete 10 gün içinde yanıt verilmemesi durumunda ise SHGM'ye yapması gerekiyor. Yolcudan, SHGM'nin web sitesindeki linkten online form ya da konuyu anlatır dilekçeye uçuşla ilgili bilgi ve belgeleri, posta yoluyla gönderilmesi isteniyor. Mevzuata aykırı davranılması durumunda, yolcuların yetkili mahkemelere başvuru yapma hakkı saklı bulunuyor. SHGM'ye 2017 yılında 3 bin 244 şikayet başvurusu yapılırken bu başvurulardan 366'sı havayolu yolcuyu haksız bulmasına rağmen olumlu sonuçlandı. Yolcuların iradeleri dışında uçuşa kabul edilmemeleri durumunda; tazminat hakkı, bilet ücreti iadesi veya güzergah değişikliği hakkı, ayrıca ikram, haberleşme, konaklama ve ulaşım isteme hakkı bulunuyor. Geçerli belgelerle zamanında gelmesine rağmen veya arz fazlalığı nedeniyle, uçağa kabul edilmeme durumunda; uçuşu icra eden havayolu şirketi tarafından, rezervasyondan feragat edecek gönüllüler bulmak için duyuru yapılır. Gönüllülere, bilet ücretinin iadesi ve seyahat başlangıç noktasına ücretsiz götürülmesi, son varış yerine güzergâh değişikliği sağlanması, uygun göreceği daha sonraki bir tarihte, benzer taşıma şartları altında güzergah değişikliğinin yapılması, seçeneklerinden biri sağlanıyor. Uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi, iç hatlar için 100 euro karşılığı, dış hat uçuşlarında ise, planlanan son varış noktası hedef alınarak mesafeye göre 200 eurodan 600 euroya kadar olan miktarı Türk Lirası cinsinden ödemek zorunda. 0-1500 kilometre dış hat uçuşlarında 250 euro, 1,500-3,500 kilometre dış hat uçuşlarında 400 euro, 3,500 kilometre ve üzeri dış hat uçuşlarında ise 600 euro ödeniyor. Ayrıca yolculara şu hizmetler de havayolu şirketi tarafından bedelsiz olarak sağlanmak durumunda; 2-3 saat arası gecikmelerde, makul oranda sıcak ve soğuk içecekler, 3-5 saat arası gecikmelerde, sıcak ve soğuk içecekler ile günün zamanına göre kahvaltı veya yemek, 5 saat ve üzeri gecikmelerde, sıcak ve soğuk içecekler ile günün zamanına göre kahvaltı veya yemek, ilave sıcak ve soğuk içecekler ile ilave hafif ara yemeği. Bir veya daha fazla gece konaklama gerektiğinde, otelde veya uygun bir konaklama tesisinde konaklama. Havaalanı ve konaklama yeri arasındaki ulaşım, süre kısıtlaması olmaksızın iki telefon görüşmesi, faks mesajı veya e-posta hizmeti. Eğer havayolu şirketi tarafından uçuş iptal edildiyse; uçuşu iptal edilen yolcular iptalden haberdar ise; yolcuya bilet ücretinin iadesi ve seyahat başlangıç noktasına ücretsiz götürülmesi, son varış yerine güzergah değişikliği sağlanması,uygun göreceği daha sonraki bir tarihte, benzer taşıma şartları altında güzergâh değişikliğinin yapılması, seçeneklerinden biri sağlanır. Yolcular, planlanan hareket zamanından en az iki hafta öncesinde iptalden haberdar edilmedikleri takdirde, planlanan hareket zamanından iki hafta ile yedi gün öncesinde iptalden haberdar edilmedikleri, kendilerine planlanan hareket saatinden en fazla iki saat önce kalkışlarına ve son varış yerlerine planlanan varış saatinden en fazla dört saat sonra ulaşmalarına olanak veren güzergah değişikliği teklif edilmediği sürece tazminat alma hakkına sahiptir. Yolcular ayrıca planlanan hareket saatinden yedi günden kısa zaman öncesinde iptalden haberdar edilmedikleri ve planlanan hareket saatinden en fazla bir saat önce ayrılmalarına ve son varış yerlerine planlanan varış saatinden en fazla iki saat sonra ulaşmalarına olanak veren güzergah değişikliği teklif edilmediği sürece de tazminat alma hakkına sahiptir.  Havayolu şirketlerinin tazminat ödemediği durumlar Havayolu şirketleri, yolcular iptalden haberdar edildiklerinde, kendilerine olası alternatif ulaşım yolları hakkında da bilgi vermek zorundadır. Havayolu şirketi tüm tedbirleri almasına rağmen olağanüstü hallerin iptale neden olduğunu kanıtlayabildiği durumda, tazminat ödemekten kurtulur. Yolcu iletişim bilgisinin, hava taşıma işletmesince talep edilmesine karşın hava taşıma işletmesine verilmemesi veya yanlış verilmesi durumunda,havayolu sorumluluktan kurtuluyor.  Uçuşu ertelenen yolcuların hakları Uçuş ertendiyse; havayolu şirketi uçuşun, planlanan hareket saatinden itibaren 1500 kilometreden daha kısa ve iç hatlardaki uçuşlar için iki saat veya daha fazla, 1,500 ile 3,500 kilometre arası uçuşlar için üç saat veya daha fazla, 3,500 kilometreden daha uzun uçuşlar için dört saat veya daha fazla, yolculara ikram ve haberleşme haklarını teklif etmek zorundadır. Erteleme en az beş saat olduğunda, yolcu, bilet ücretinin iadesini ve seyahatinin başlangıç noktasına ücretsiz götürülmesini isteme hakkına sahip oluyor. Beklenen hareket saati, önceden ilan edilmiş hareket saatinden sonraki gün veya günler içerisinde olduğu takdirde, yolcuların konaklama ve ulaşım hakkı bulunuyor. Yolcu alt sınıfa yerleştirilirse Yolcu, biletin satın alındığı hizmet sınıfından daha alt bir hizmet sınıfına yerleştirilirse, 1,500 kilometre veya daha kısa uçuşlar için, bilet ücretleri arasındaki farkın iadesine ilave olarak, bilet ücretinin yüzde 30’u yolcuya ödenmek durumunda. 1,500 ile kilometre arası uçuşlar için, bilet ücretleri arasındaki farkın iadesine ilave olarak, bilet ücretinin yüzde 50’si yolcuya ödeniyor. 3,500 kilometreden daha uzun uçuşlar için, bilet ücretleri arasındaki farkın iadesine ilave olarak, bilet ücretinin yüzde 75’i yolcuya ödeniyor. Yolcu, biletin satın alındığı hizmet sınıfından daha üst bir hizmet sınıfına yerleştirildiği takdirde, herhangi bir ek ödeme talep edemiyor.  Havayolu şirketleri uçağa kabul edilmeme, iptal ve en az iki saatlik bir ertelemeden etkilenen her yolcuya, tazminat ve yardım kurallarını belirleyen yazılı bir bildirim sunmakla yükümlü. Yolcuların söz konusu hakları hiçbir şekilde sınırlandırılamıyor ayrıca yolcu haklarına aykırı davranılması halinde, yolcuların kanun yollarına başvuru hakkı saklı kalıyor.